(1248 مجموع کلمات موجود در متن) (2328 بار مطالعه شده است)
گوجهفرنگی گیاهی است با نام علمی LYCOPERSISCOM ESCULENTUMاز خانواده سیب زمینی (SOLANACEAE) که به نام عمومیTOMATO در جهان مشهور است. میوه این گیاه که قسمت اصلی آن است به صورت خام یا پخته در سالاد، انواع سسها، سوپ و انواع مواد غذایی به طور وسیع در جهان مورد استفاده قرار میگیرد. اکثرا گوجهفرنگی را در زمانی که به رنگ قرمز است استفاده میکنند و کمتر از میوه سبز آن استفاده میشود. مهمترین ترکیبات گوجهفرنگی شامل حدود 90 درصد و یا کمیبیشتر آب میباشد و بقیه آن را پروتئین، چربی، قندهای مختلف از جمله گلوکز و فروکتوز، ویتامینهای آ، ث، کا، تیامین، ریبوفلاوین، پانتوتنیک اسید، اسید فولیک، ویتامین ای، اسید آمینههای ضروری، املاح معدنی از جمله کلسیم، فسفر، آهن، سدیم، پتاسیم، منیزیوم، مس، منگنز، کبالت، روی و آرسنیک میباشد و به تازگی وجود ید نیز در گوجهفرنگی گزارش شده است. با توجه به ترکیبات یاد شده که فقط قسمتی از ترکیبات گوجهفرنگی را تشکیل میدهند میتوان به خواص کم نظیر آن پی برد. به همین دلیل در سالهای 1980 تا 1990 حدود 6000 مقاله تحقیقاتی در مورد تجزیه و شناسایی مواد ارزشمند این گیاه به چاپ رسیده است. با وجود این که مسلم است هنوز تحقیقات در باره گوجهفرنگی به پایان نرسیده و بسیاری از مواد و عناصر آن کشف نشدهاند ولی تحقیقات امروز حاکی از وجود مجموعهای از عناصر و مواد بسیار ارزشمند برای انسان در این گیاه میباشد که کمتر کسی از آن آگاه بوده و به همین دلیل به ارزش آن واقف نمیباشند. املاح معدنی موجود در این گیاه با ارزش وظایف مهمی در بدن ایفا میکند که بسیاری از آنها در تحقیقات جدید پزشکی در حال بررسی است. گوجهفرنگی در بعضی افراد ایجاد حساسیت میکند که باید به آن توجه کرد. دانههای گوجهفرنگی دارای روغن میباشند که برای تهیه مارگارین، سالاد و صابون مصرف میشود. در طب سنتی نقاط مختلف جهان، برای گوجهفرنگی اثراتی در جهت تسکین و بهبود بعضی بیماریها نظیر آسم، سرفه، آنفلوآنزا، امراض چشم، گوش درد، حصبه، برص و تب زرد قایل میباشند. در مراجع جدید علمیخاصیتهای ضد میکروب، ضد اسهال، هضم کننده و ادرارآور را برای آن ذکر کردهاند. گر چه شباهتهایی بین ترکیبات گوجهفرنگی قرمز و سبز (نرسیده) وجود دارد، ولی رنگهای گیاهی موجود در گوجهفرنگی رسیده (قرمز) در سبز وجود ندارد و ممکن است گاهی در گوجهفرنگی سبز، مواد سمی وجود داشته باشد. با توجه به ارزش غذایی و اثرات جالب دارویی آن، استفاده روزمره و یا ممتد آن در رژیم غذایی توصیه میشود. یکی دیگر از استفادههای باارزش گوجهفرنگی استفاده از ماسک آن برای خانمهاست. این مورد به خصوص برای کسانی که به گوجهفرنگی حساسیت ندارند مفید است. برای استفاده از این ماسک میتوان پس از استحمام که منافذ پوست بازتر میباشند یک یا دو گوجهفرنگی تازه را له کرده و برای مدت 20 تا 15 دقیقه روی پوست صورت پهن کرد و سپس با آب شستشو داد. این ماسک به علت داشتن مواد ارزشمند میتواند در طراوت و شادابی پوست مؤثر واقع شود. البته باید ذکر کرد که استفاده از ماسکهای میوهها احتیاج به زمان طولانی دارد و باید هفتهای دو یا سه بار از آنها استفاده کرد. چرا که غلظت مواد مؤثر آنها نسبتا پایین بوده و اثرات آنها کند است و در مقایسه با ماسکهای شیمیایی که غلظت مواد آنها بیش از 20 برابر مواد طبیعی میباشند، احتیاج به مصرف مداوم و طولانی دارند ولی در عوض عوارض جانبی محصولاتشیمیایی را به دنبال ندارند. با توجه به این که خوردن سبزیهای تازه و انواع میوهها برای سلامتی و جلوگیری از چاقی بیرویه خانمها دارای اهمیت است، خوردن گوجهفرنگی به عنوان یک میوه باارزش در رژیم غذایی روزانه یا هفتگی توصیه میشود.
--------------------------------------------------------------------------------------------
گوجهفرنگی سرشار از ویتامین A ،B1، B2 و C، آب، املاح و مواد معدنی از جمله کلسیم، فسفر، سدیم، پتاسیم، منیزیم، آهن، مس، روی، ارسنیک و کبالت است. میزان قند موجود در گوجه فرنگی(گلوکز و فروکتوز) اندک بوده و علاوه بر آن مقداری پروتئین و چربی نیز در گوجه فرنگی وجود دارد. رنگ دانه اصلی گوجه فرنگی لیکوپن بوده که سبب ابعاد رنگ قرمز آن می شود. پوست گوجه فرنگی حاوی مقادیر فراوانی از کاروتینوئیدها بوده که به وسیله سلولهای روده انسان جذب می شود. بنابراین اغلب توصیه می شود که این سبزی خوشطعم را همراه با پوست میل کنید. گوجه فرنگی به علت دارا بودن مواد مغذی زیاد، یکی از پایههای اصلی سبزیها در رژیمهای غذایی معروف و کارآمد است. نکته جالب آن است که پختن گوجه فرنگی سبب از بین رفتن یا کاهش میزان مواد مغذی آن نشده و حتی در برخی موارد، هضم آن را در بدن آسانتر می کند. نکته مهمی که پیش از مصرف کردن گوجه فرنگی باید رعایت شود، شستن و ضدعفونی کردن آن است.
خواص گوجهفرنگی
1- مصرف گوجهفرنگی سبب کاهش ابتلا به سرطان لوزالعمده و پروستات می شود. اثر گوجه فرنگی در این بیماریها به لیکوپن آن نسبت داده می شود. اگر چه مصرف آن را همراه با سایر سبزیها از جمله کلم بروکلی توصیه می کنند و احتمال مکمل بودن این سبزیها و تأثیر همزمان آنها در درمان بیماری وجود دارد. علاوه بر سرطان لوزالمعده و پروستات، تأثیر گوجه فرنگی در درمان سرطانهای ریه ، معده و سایر انواع آن نیز مورد بحث و تحقیق است.
2- لیکوپن گوجه فرنگی، آنتیاکسیدانی است که مانع ایجاد کلسترول بد خون می شود و به همین دلیل از بروز حملات و بیماریهای قلبی جلوگیری می کند. باید دقت شود که مصرف گوجهفرنگی خام سبب دفع بخش زیادی از لیکوپن موجود در آن می شود. بنابراین بهتر است که گوجهفرنگی را بیشتر به صورت پخته مصرف کنید زیرا در این صورت، لیکوپن بیشتری در دسترس سلولهای بدن قرار می گیرد.
3- گوجهفرنگی به دلیل نداشتن نمک و قند غذای مناسبی برای افراد مبتلا به دیابت و فشارخون است و گوجهفرنگی به دلیل داشتن فیبر و مواد قندی اندک، در کاهش وزن افراد مؤثر است.
4- به مادران شیرده توصیه می شود که در سبد غذایی روزانه خود، گوجهفرنگی را فراموش نکنند زیرا مصرف آن موجب افزایش شیر و بهبود بافت آن می شود.
5- گوجهفرنگی ضامن سلامت و شادابی پوست بدن به ویژه پوست صورت است. با مالیدن آب گوجه فرنگی به پوست، به مرور زمان جای جوشهای کهنه و نیز لکههای قهوهای روی پوست محو شده و پوست، لطافت و شادابی خاصی پیدا خواهد کرد.
6- گوجهفرنگی داروی مناسبی برای رفع عصبانیتهای افراد است. مصرف مداوم گوجه فرنگی همراه با غذا و به صورت سالاد، سیستم عصبی بدن را تقویت کرده و آرامش را به همراه خواهد آورد.
7- ویتامین A موجود در گوجه فرنگی، سبب تقویت بینایی و سلامت پوست، مخاط و استخوانها می شود.
8- مصرف گوجه فرنگی همراه با مواد نشاستهای به خصوص حبوبات، سبب هضم بهتر این مواد در معده می شود.
مصرف گوجهفرنگی ممکن است در برخی افراد آلرژی یا حساسیتهای پوستی ایجاد کند. توصیه می شود افرادی که دچار آلرژی هستند، هنگام بروز این بیماری از مصرف مواد حساسیتزا از جمله گوجه فرنگی خودداری کنند، همچنین افرادی که دچار بیماری تیرگی زیر چشم هستند باید توجه داشته باشند که یکی از علل این بیماری، حساسیت و آلرژی است. این افراد نیز باید در میزان مصرف گوجهفرنگی احتیاط کنند.